Hoe meer alcohol je drinkt, hoe slechter je je de volgende dag voelt. Maar is er eigenlijk een eenvoudige manier om te weten hoeveel nog “oké” is? En klopt het dat sommige soorten alcohol ergere katers veroorzaken? Huisarts Filip Saxena beantwoordt deze week vragen over alcoholgebruik.
Alcohol is eigenlijk een gif dat het lichaam op veel manieren beïnvloedt. Katers zijn meestal te wijten aan de vorming van afvalstoffen wanneer het lichaam de alcohol afbreekt. Deze stoffen zijn niet goed voor je.
De lever speelt hierin een sleutelrol en terwijl de lever bezig is met het afbreken van alcohol, raakt hij achterop met zijn andere taken. De lever heeft bijvoorbeeld geen tijd om voedsel optimaal te metaboliseren, wat kan leiden tot een lage bloedsuikerspiegel, vermoeidheid, maagproblemen en misselijkheid. Alcohol zorgt er ook voor dat je minder goed slaapt, uitgedroogd raakt en dat je immuunsysteem minder goed functioneert, waardoor je je ziek kunt voelen.
De precieze oorzaak is nog niet volledig opgehelderd, maar er zijn verschillende verklaringen. Alcohol beïnvloedt het evenwicht van neurotransmitters in de hersenen, zoals GABA en glutamaat. Tijdens het drinken werkt alcohol kalmerend door de GABA-activiteit te verhogen, maar na het stoppen met drinken ontstaat een soort reboundeffect waarbij het lichaam tijdelijk in een verhoogde staat van prikkelbaarheid komt. Dit kan leiden tot gevoelens van angst, onrust en zelfs depressie de volgende dag.
Daarnaast verstoort alcohol de slaapkwaliteit, wat ook invloed heeft op het emotioneel welzijn. Tenslotte kunnen sociale of cognitieve factoren meespelen, zoals piekeren over je gedrag van de avond ervoor of gevoelens van schaamte of spijt.
Ja, dat klopt. Alcoholische dranken bevatten iets dat ‘congeneren’ wordt genoemd, een woord dat staat voor alle stoffen die de drank naast alcohol bevat. Kortom, het spul dat kleur, smaak en karakter geeft. Donkere dranken zoals rode wijn, port, rum en whisky bevatten meer congeneren dan lichte dranken zoals witte wijn, wodka en gin. Hogere hoeveelheden congeneren verhogen het risico op een kater. Maar de belangrijkste factor is natuurlijk hoeveel je drinkt, ongeacht het type.
Ja, absoluut. Bijvoorbeeld of je gegeten hebt of niet, want een lege maag betekent dat alcohol sneller wordt opgenomen. Slaap speelt ook een grote rol. Veel van de symptomen van een kater houden meestal verband met slecht of te weinig slapen. Gebrek aan vocht maakt ook dat je je slechter voelt, dus het klassieke advies van regelmatig water drinken tussendoor is een goed idee.
Sommige mensen krijgen hoofdpijn na het drinken van wijn, en dat gebeurt opvallend vaak bij rode wijn. Deze hoofdpijn treedt soms al snel na het drinken op en verschilt van een klassieke kater. In sommige gevallen kan rode wijn zelfs een migraineaanval uitlokken.
De precieze oorzaak is nog niet helemaal duidelijk, maar er zijn verschillende mogelijke verklaringen. Rode wijn bevat relatief veel histamine, een stof die van nature voorkomt in gefermenteerde producten en die bij gevoelige personen bloedvaten kan verwijden en hoofdpijn kan uitlokken. Ook sulfieten (gebruikt als conserveermiddel) worden vaak genoemd, al lijken ze bij de meeste mensen geen directe trigger te zijn. Verder bevat wijn flavonoïden en tannines, die de afgifte van serotonine kunnen beïnvloeden, een neurotransmitter die betrokken is bij het ontstaan van migraine.
Er is nog verder onderzoek nodig om precies te begrijpen welke stoffen bij welke mensen verantwoordelijk zijn voor deze reactie, en waarom sommigen er gevoeliger voor zijn dan anderen.
Het is belangrijk om veel water te drinken om uitdroging tegen te gaan. Je kunt natuurlijk ook hoofdpijntabletten nemen als je hoofdpijn hebt. Voedzaam eten helpt, vooral later op de dag. Het voelt vaak beter met wat frisse lucht. Rust daarna uit en wacht tot het overgaat.
Ten eerste: hoe minder je drinkt, hoe kleiner de kans op een kater. De aanbeveling is tegenwoordig om niet meer dan twee eenheden alcohol tegelijk te drinken, waarbij één eenheid bijvoorbeeld een biertje of een glas wijn is. Je kunt het risico op een kater ook verminderen door:
● Te eten voordat je alcohol drinkt
● De alcoholsoort te kiezen die je beter verdraagt
● Water te drinken
● Langzaam te drinken
Een kater gaat meestal vanzelf over, maar voel je je onzeker over je klachten of maak je je zorgen over je alcoholgebruik? Dan kun je eenvoudig terecht bij een huisarts of psycholoog via de Doktr-app voor snelle hulp of ondersteuning bij het minderen of stoppen met alcohol.
De huisartsen via de Doktr-app kunnen alleen hulp bieden bij primaire medische of psychologische vragen die geen spoedeisende hulp of ziekenhuisopname vereisen. Indien je een dringende ziekenhuisopname nodig hebt, bel dan naar 112.
