Reizen hoort bij vakantie, maar je aanpassen aan een nieuwe tijdzone is niet altijd vanzelfsprekend. Een strikte slaapdiscipline, voldoende zonlicht en melatonine kunnen helpen om je interne klok sneller bij te stellen. Hier lees je wat je kunt doen vóór je vertrekt én ter plaatse.
Een jetlag is het fysieke en mentale effect van snel reizen tussen verschillende tijdzones, vooral bij langeafstandsvluchten. Je lichaam heeft een biologische klok die je slaap-waakritme regelt en afgestemd is op je gebruikelijke tijdzone. Verander je plots van tijdzone, dan raakt je biologische klok ontregeld. Je lichaam heeft tijd nodig om zich aan te passen aan het nieuwe ritme.
Onze biologische klok wordt beïnvloed door licht. Cellen in het oog sturen lichtsignalen naar een gebied in de hersenen dat de hypothalamus heet. 's Nachts, bij weinig licht, geeft de hypothalamus een signaal aan een orgaantje in de hersenen, de pijnappelklier of epifyse, om melatonine aan te maken. Overdag gebeurt net het omgekeerde: de productie van melatonine door de pijnappelklier wordt dan geremd.
Verplaatsen we ons plots naar een andere tijdzone, waar licht en donker op ongebruikelijke momenten vallen, dan raakt onze biologische klok in de war.
Hoewel de symptomen van een jetlag tijdelijk zijn, kunnen ze je reis flink verstoren. Naast problemen met in slaap vallen of vroeg wakker worden, kan een jetlag het volgende veroorzaken:
Vliegen naar het oosten wordt meestal als moeilijker ervaren dan vliegen naar het westen. Dat komt waarschijnlijk omdat de meeste mensen het makkelijker vinden om later op te blijven dan om vroeger te gaan slapen. De tips om sneller van een jetlag af te komen, zijn echter dezelfde, ongeacht in welke richting je reist.
Voor en tijdens je reis:
Op locatie:
Als je vaak reist en veel last hebt van jetlag, vraag dan advies aan de huisarts. De arts kan melatonine voorschrijven indien nodig. Kleinere verpakkingen melatonine zijn ook zonder voorschrift verkrijgbaar bij de apotheek. Melatonine helpt vooral als je vroeger moet gaan slapen dan je gewend bent, of als je opnieuw moet inslapen nadat je te vroeg wakker bent geworden.
Last van een jetlag of slaapproblemen? Met de Doktr-app spreek je snel via video met een erkende huisarts voor advies op maat.
De huisartsen via de Doktr-app kunnen alleen hulp bieden bij primaire medische of psychologische vragen die geen spoedeisende hulp of ziekenhuisopname vereisen. Indien je een dringende ziekenhuisopname nodig hebt, bel dan naar 112.
