Drugsverslaving

Wat is cocaïne?

Cocaïne is een drugs die wordt gemaakt van de bladeren van de cocaplant. Het middel werkt sterk stimulerend en zorgt tijdelijk voor meer energie, alertheid en zelfvertrouwen. Cocaïne wordt vaak gebruikt en misbruikt om beter te presteren. De meest voorkomende manier om cocaïne te gebruiken is door het poeder te snuiven, maar het kan ook worden opgelost en geïnjecteerd. Crack is een speciale vorm van cocaïne die wordt gerookt. Een cocaïneroes duurt ongeveer 30 minuten.

Hier zijn enkele signalen die kunnen wijzen op cocaïnegebruik:

• Vergrote pupillen
• Tics in nek en hals, bijvoorbeeld het aanspannen van de kaken en het likken van de lippen
• Eczeem rond de neusgaten, loopneus (bij snuiven)
• Verhoogde energie en rusteloosheid
• Snellere ademhaling, verhoogde hartslag en verhoogde bloeddruk
• Verhoogde alertheid en verminderde slaapbehoefte
• Verminderd beoordelingsvermogen
• Veranderd gedrag, agressiviteit
• Snel praten.

Cocaïne neemt het hongergevoel weg, wat kan leiden tot gewichtsverlies en voedingstekorten. Langdurig gebruik vergroot het risico op rusteloosheid, irritatie, slaapstoornissen en verhoogde achterdocht.

Wat is amfetamine (amphetamine) ?

Amfetamine wordt chemisch geproduceerd en is net als cocaïne een stimulerend middel. Het wordt vaak in tabletten of capsules ingenomen, maar kan ook worden gesnoven of geïnjecteerd. Het effect is vergelijkbaar met dat van cocaïne, maar houdt langer aan. Een amfetamine-roes kan vele uren duren.

Langdurig gebruik kan leiden tot gewichtsverlies en voedingstekorten als gevolg van verminderde eetlust en verminderde voedingsinname. Het kan ook leiden tot een onvaste gang en schokkerige lichaamsbewegingen, evenals effecten op de hersenen die hallucinaties, angst, psychoses en waanideeën kunnen veroorzaken.

Wat zijn opiaten en opioïden?

Opiaten zijn een groep stoffen die oorspronkelijk afkomstig zijn van de papaverplant. Sommige opiaten worden in de gezondheidszorg gebruikt als pijnstillers, zoals morfine en codeïne. Heroïne werd aanvankelijk ontwikkeld als geneesmiddel tegen morfineverslaving, maar wordt tegenwoordig vooral illegaal verkocht en gebruikt. Opioïden is een verzamelnaam voor alle geneesmiddelen en drugs die een morfineachtige werking hebben, zowel die welke van nature in de papaver voorkomen als die welke synthetisch zijn vervaardigd. Voorbeelden van synthetische morfineachtige stoffen zijn buprenorfine, methadon en tramadol.

Opioïden hebben een belangrijke functie in de gezondheidszorg omdat ze op een manier pijn verlichten die geen enkele andere stof kan evenaren. Tegelijk zijn ze zeer verslavend en worden ze daarom met grote voorzichtigheid voorgeschreven. Alle opioïden beïnvloeden ook de ademhaling en kunnen in hoge doses ademhalingsstilstand veroorzaken.

Misbruik van opiaten kan onder andere de volgende symptomen teweegbrengen:

• kleine en samengetrokken pupillen, als speldenknopjes
• wankelend lopen of door de knieën zakken tijdens de roes
• afgestompt gedrag
• geen pijngevoel
• injectieletsels en geïnfecteerde wonden
• slechte tandstatus
• constipatie
• infectieziekten door naaldgebruik, zoals hiv en hepatitis B en C
• depressie, angst, persoonlijkheidsveranderingen

Wat is cannabis (hasj, marihuana)?

Er zijn verschillende soorten cannabis. In België zijn hasj en marihuana het meest gangbaar. Hasj wordt gewonnen uit de hars van de hennepplant en wordt verkocht in kleine stukjes die variëren van lichtbruin tot zwart. Marihuana bestaat uit gedroogde plantendelen die eruitzien als gehakte kruiden. De meest voorkomende manier om cannabis te gebruiken is door het te roken in zelf gerolde sigaretten of in speciale pijpjes.

De volgende tekenen kunnen wijzen op cannabisgebruik:

• De persoon is actief, extravert, vrolijk en spraakzaam (de eerste 15 tot 45 minuten).
• Daarna wordt de persoon introvert, stil, peinzend en slaperig. In deze fase zijn alle indrukken sterker.
• Toegenomen eetlust: de persoon krijgt trek in zoetigheid (soms op ongebruikelijke tijdstippen).
• De ogen worden rood, bloeddoorlopen en gevoelig voor licht.
• De kleding ruikt naar cannabis en de vingertoppen worden geel.
• Moeite met concentreren en dingen te onthouden.
• De persoon is traag en reageert langzamer op dingen.

Afhankelijkheid van kalmerende middelen en slaapmiddelen

Verschillende medicijnen die worden gebruikt vanwege hun kalmerende werking, bijvoorbeeld tegen ernstige angst, bij paniekaanvallen en om te kunnen slapen, kunnen verslaving veroorzaken. Benzodiazepinen zijn een groep bekende medicijnen met een kalmerende werking, zoals middelen die de stoffen diazepam, alprazolam of lorazepam bevatten.

Naast het risico op verslaving brengen deze medicijnen ook andere gezondheidsrisico’s met zich mee. Ze kunnen leiden tot een verminderde alertheid, wat de kans op ongelukken in het verkeer verhoogt. Daarnaast vergroten ze het risico op nachtelijke valpartijen, vooral bij oudere of kwetsbare personen. Het is daarom belangrijk deze medicatie alleen te gebruiken wanneer het echt nodig is en steeds in overleg met een arts.

Wat zijn de symptomen van drugsverslaving?

Veelvoorkomende symptomen van een drugsverslaving zijn:

• Je hebt dagelijks een bepaald middel nodig, vaak meerdere keren per dag.
• Je ervaart een sterke drang of hunkering naar drugs.Je hebt na verloop van tijd steeds meer drugs nodig om hetzelfde effect te krijgen.
• Je zorgt ervoor dat je altijd toegang hebt tot de drugs.
• Je koopt drugs, ook al kun je je dat eigenlijk niet veroorloven.
• Je hebt moeite om je werk te doen vanwege je verslaving.
• Je loopt het risico om je baan, relaties of sociale contacten te verliezen.
• Je doet dingen om aan drugs te komen die je anders niet zou doen, zoals inbraak en diefstal.
• Je hebt geprobeerd te stoppen, maar dat is niet gelukt.
• Je krijgt ontwenningsverschijnselen wanneer je probeert te stoppen.

Hoe wordt drugsverslaving behandeld?

De behandeling van drugsverslaving wordt altijd individueel afgestemd, afhankelijk van de drugs in kwestie en de hoeveelheid die je hebt gebruikt. Vaak volg je een behandelingsprogramma waarbij je hulp krijgt bij zowel de fysieke als psychische gevolgen van de verslaving. Het doel is dat je zonder drugs kunt functioneren en dat je leven weer op de rails komt.

Wanneer moet ik hulp zoeken?

Als je merkt dat drugsgebruik problemen veroorzaakt in je leven, is het belangrijk om tijdig hulp te zoeken. Er is niet alleen hulp voor mensen met een verslaving, maar ook voor naasten en familieleden. Zoek onmiddellijk medische hulp als een van de volgende situaties op jou van toepassing is:

• Als je gedachten hebt om zelfmoord te plegen, of denkt dat een naaste zelfmoord wil plegen.
• Als je een overdosis vermoedt of denkt dat iemand vervuilde of vermengde drugs heeft ingenomen.

Hoe kan Doktr je helpen?

Via de Doktr-app spreek je snel met een erkende huisarts of psycholoog via video om hierover te spreken, voor jezelf of een naaste. Deze zorgverleners kunnen je advies geven en indien nodig doorverwijzen naar een specialist.

Let op: digitale zorg is niet geschikt voor de behandeling van drugsverslaving. Voor hulp kan je terecht bij een gezondheidscentrum, sociale dienst of verslavingskliniek in de buurt.

Krijg hulp via de Doktr-app

Veelgestelde vragen

• Op welke waarschuwingssignalen kunnen naasten letten?

  Soms is het moeilijk om normaal tienergedrag te onderscheiden van tekenen van drugsverslaving. Hier zijn een paar waarschuwingssignalen waar je als familielid op kunt letten:

  • Problemen op school of op het werk. Veel spijbelen, slechtere cijfers halen of van school gaan, of veel ziektedagen op het werk opnemen of ontslagen worden.
  • Fysieke veranderingen. Gebrek aan energie en motivatie, gewichtstoename of -afname en rode ogen.
  • Slechte hygiëne. Minder aandacht besteden aan uiterlijk en persoonlijke verzorging.
  • Veranderd gedrag. Drastische veranderingen in gedrag, geheimzinnig doen, ongewoon veel contact met nieuwe en onbekende vrienden, niet willen vertellen waar hij/zij naartoe gaat, laat thuiskomen en zich sterk terugtrekken.
  • Problemen met geld. Plotseling meer geld nodig hebben zonder duidelijke uitleg, of ontdekken dat er thuis geld of spullen ontbreken, wat erop kan wijzen dat ze zijn verkocht om drugs te kopen.